• 06-41622889
  • info@tjannehartman.nl

Wilhelmus

11-02-2014 | 5 reacties

Het Wilhelmus werd gezongen door SS’ers, de paramilitaire organisatie van de Duitse nazipartij. Niet met ‘onze’ tekst, maar wel dezelfde melodie. Ónze melodie. Misschien is het een hiaat in mijn geschiedkennis, maar ik wist dit niet. Afgelopen weekend keek ik de BBC-documentaire ´Auschwitz: Inside the Nazi State´. Op een – nagespeelde – bijeenkomst van SS-kopstukken stonden de fascisten een Duitse tekst te zingen op de melodie van het Wilhelmus. Ik was verbaasd en keek het fragment een paar keer terug om er zeker van te zijn dat het het Wilhelmus was. Hoorde ik het goed? Ja dus. In een andere aflevering kwam het melodietje nog eens terug. Hadden de documentairemakers een stomme fout gemaakt? Want in de Tweede Wereldoorlog was het Wilhelmus toch al ons volkslied?

Propaganda
Internet bood uitkomst en ik las her en der dat de nazi’s inderdaad de melodie van ons volkslied gebruikten voor hun zogenoemde Treuelied. Oorspronkelijk op een andere melodie, maar later gebruikten ze er het Wilhelmus voor. Zullen ze wel mooier gevonden hebben. De nazi’s annexeerden volgens diverse geschiedenispagina´s namelijk wel vaker traditionele liederen en marsen voor hun politieke propaganda.

Frankrijk
De melodie van ons volkslied is afkomstig van het spotlied ´Autre chanson de la ville de Chartres assiégée par le prince de Condé´, dat werd gezongen tijdens het beleg van de stad Chartres door de Hugenoten in 1568. Het is een Frans lied, en in zoverre dus helemaal niet ´van ons´. Het Wilhelmus werd in 1932 officieel geregistreerd als volkslied en vervangt sindsdien ‘Wien Neêrlands bloed’ dat tot dan toe ons volkslied was. Het staat bekend als oudste volkslied ter wereld want als onofficieel volkslied werd het door de eeuwen heen al bij allerlei gelegenheden door diverse volkeren gezongen.

SS-ers van het concentratiekamp Wemelsburg. Foto: www.wemelsburg.deDuitse bloed
Terug naar de nazi´s. Want blijkbaar vonden zij de melodie zo mooi dat ze er hun Treuelied aan verbonden. Wisten de Nederlanders dit wel? Want je bent toch ineens een stuk minder trots op je volkslied als je weet dat SS´ers het ook uit volle borst hebben meegezongen. Of gaat het bij volksliederen vooral om de tekst? Het ´ben ik van Duitse bloed´ bijvoorbeeld? Lijkt me eind jaren veertig ook niet de meest populaire zin. In ieder geval is de link tussen ons volkslied en de SS´ers altijd redelijk onbekend gebleven. En dat is maar goed ook denk ik, want het is nogal choquerend om nazi’s de ons zo bekende en toch ook wel geliefde melodie te horen zingen. We kunnen in ieder geval de meest gehoorde opmerking van na de oorlog aanvullen: want de nazi´s jatten in de oorlog niet alleen onze fietsen, maar ook ons volkslied.


Toevoeging 28 februari:

Via het Meertens Instituut in Amsterdam ben ik achter het lied gekomen dat de SS’ers zongen, inderdaad op de melodie van ‘ons’ Wilhelmus. Zie de volgende link.

Tags: , , , , , , , , , ,

5 Reacties

Plaats een reactie



Plaats een reactie

Your email address will not be published.

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.