• 06-41622889
  • info@tjannehartman.nl

Monoloog

26-09-2013 | 0 reacties

De hele maand september ben ik op uitnodiging van de BiEB in Den Bosch gastblogger. Ik doe verslag van de evenementen in het kader van de Maand van het Schrijven. Meer weten? Zie www.biebdenbosch.nl

Workshop ´monoloog schrijven´ van Erik-Ward Geerlings

Zelfs het voorlezen van een telefoonboek is een monoloog. Zo simpel legde (toneel)schrijver Erik-Ward Geerlings hetgisteravond uit. Tot opluchting van één van de deelnemers aan de workshop ´Monoloog schrijven´: “Ik kan het dus ook”, lachte ze. Geerlings, die onder meer schrijft voor het Bossche Theater Artemis, begon zijn workshop met een verhaal over theater, zijn eigen schrijverschap en het feit dat hij veel inspiratie uit eigen levenservaring haalt. Ook vertelde hij dat hij monologen schrijven eigenlijk verschrikkelijk vindt. “Het is een heel moeilijk genre. Hoewel het een alleenspraak is roept het vaak toch reactie op.”

Onderspit
Monologen komen veel voor in de theaterwereld. Hoewel tekst daar een minder belangrijke rol speelt dan vroeger, aldus Geerlings. “Toch blijft taal de plattegrond van een voorstelling vormen. Ik ben zelf erg gehecht aan die oude wetten waarbij tekst de voorstelling bepaalt. Maar eerlijk is eerlijk; ik delf daarin wel eens het onderspit. Dan worden teksten aangepast of zelfs geschrapt.” Het leuke van schrijven voor theater vindt Geerlings dat je altijd op zoek bent naar vrijheid en deuren die je in kunt trappen. “Naar mijn idee ontkom je niet aan een conflict. Dat is een verlangen of angst en een hindernis. Het is heerlijk om de controle te hebben en een eigen wereld te creëren waarin je zelf bepaalt hoe je een conflict uitvecht. Als ik schrijf speel ik de tekst altijd in mijn hoofd. Dan luister ik of de teksten speelbaar zijn, of er muzikaliteit en ritme in zit en of vorm en inhoud in evenwicht zijn. Hoe je een eigen stijl creëert is een kwestie van veel schrijven en jezelf veel beperkingen en opdrachten opleggen. Dat scherpt je stilistisch vermogen.”

Woede
Pas toen de cursisten zelf aan het werk werden gezet, werd het een echte workshop. Eerst moesten we een monoloog van één zin schrijven van iemand die ergens naar verlangt. Vervolgens gaf een tweede persoon daar een fel, tegendraads antwoord op. En de eerste persoon moest daar dan weer op reageren met een woede die steeds explosiever werd.

De resultaten waren verrassend. Totaal andere verhalen van de cursisten, totaal andere invalshoeken en waar de één moeite had met het verwoorden van kwaadheid en wraakgevoelens had de ander – ik bijvoorbeeld – daar totaal geen moeite mee. Ik kreeg Balthasar Gerards wordt op 14 juli 1584 op een schavot op de Grote Markt te Delft voor het toegestroomde publiek gemarteld en geëxecuteerd. (Foto Geheugetijdens het schrijven passages voor ogen uit een boek dat ik als tiener las over de moord op Willem van Oranje. Zijn moordenaar, Balthasar Gerards, werd na zijn veroordeling op gruwelijke wijze gemarteld en geëxecuteerd. Ik was destijds eigenlijk te jong voor dat boek en de martelpraktijken hebben me nachtenlang beziggehouden. En nog steeds sluimert het in mijn onderbewustzijn, want mijn personage van gisteren sprak over het uitrukken van een hart en het doorboren van de ogen met scherpe, hete pincetten. Ik schrok bijna van mijn eigen woorden, ook al kwam het indirect uit dat boek. Geerlings kon er wel om lachen. “Kwaadheid is een heel lekker motief om te schrijven. En ik doe zelf ook vaak een beroep op bestaande verhalen.”

Annie M.G. Schmidt
Theaterpubliek smult overigens van drama. Geerlings: “Mensen verlangen vaak naar iets wat ze niet kennen, niet durven te zeggen of wat zo extreem is dat ze het zich amper voor kunnen stellen. Annie M.G. Schmidt omschreef drama heel simplistisch, zoals alleen zij dat kon: drama is volgens haar niets meer dan twee mensen die met elkaar in gesprek zijn en allebei gelijk hebben.” Kun je nagaan hoeveel drama er op deze wereld is.

Tags: , , , , , , , , , , , , , , ,

Plaats een reactie



Plaats een reactie

Your email address will not be published.

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.