• 06-41622889
  • info@tjannehartman.nl

Familieverhalen

01-10-2015 | 0 reacties

Toen mijn vader met pensioen ging, leek het me leuk om de geschiedenis van zijn praktijk op papier te zetten. Na 70 jaar kwam er een einde aan het begrip ‘Tandarts Hartman’ in het dorp van mijn jeugd. Mijn grootvader vestigde zich daar begin jaren veertig als tandarts. De eerste en enige voor het dorp en omliggende gemeenten. Tandheelkunde was in die tijd nog iets onbekends: met tandpijn ging je naar de dokter en daar werd de tand zonder pardon getrokken.
Al schrijvende ontdekte ik dat ik niet alleen een familiekroniek op papier zette, maar dat ik ook een beeld schetste van de opkomst van de tandheelkunde. Een vak dat steeds vernuftiger werd en meer ging inhouden dan tanden trekken en een sporadisch kunstgebit maken.

Ontdekkingen
Marijke HilhorstVaak gaat het schrijven van familieverhalen gepaard met dergelijke ontdekkingen. Dat vertelde Marijke Hilhorst vanmiddag tijdens één van de laatste activiteiten in de Maand van het Schrijven: familieverhalen schrijven. Hilhorst is journalist, columnist en schrijver en gespecialiseerd in levens- en familieverhalen. Een zaal vol geïnteresseerden kwam vanmiddag inspiratie opdoen en vragen stellen. “Ik heb inmiddels heel veel opnames en aantekeningen, maar hoe begin je nou met uitwerken”, vroeg een aanwezige. Hilhorst kon er geen eenduidig antwoord op geven. “Stel je in ieder geval een paar doelen: wat wil je vertellen, welke boodschap wil je kwijt. Dan maakt het eigenlijk niet uit hoe je begint: ga alles overtypen en zie wat er komt.”

Familiegeheim
Familieverhalen zijn persoonlijk. Natuurlijk. Maar wanneer je ze op papier zet voor een groter publiek, moet je ook rekening houden met anderen. Vrijwel elke familie heeft een geheim. Soms heel klein en onschuldig, soms groot en donker. “Als je dat geheim toch op gaat schrijven, besef dan goed wat je doet en wat je er mee teweeg kunt brengen”, aldus Hilhorst. In haar eigen familieverhaal – ‘De vad­­­er, de moeder & de tijd’ – heeft Hilhorst details over een familiegeheim achterwege gelaten. Een oom stierf in de Tweede Wereldoorlog in concentratiekamp Neuengamme. In de familie werd hier nooit meer over gesproken. Hilhorst: “Ik ben uiteindelijk wel achter de waarheid gekomen. Enkele ooms en tantes leefden nog en niet iedereen wilde die waarheid weten. Dat respecteerde ik.”

Breder karakter
Een familieverhaal kan nog zo persoonlijk zijn, vaak hebben onderwerpen of gebeurtenissen onbewust een breder karakter. Zo ook in mijn bescheiden familiekroniek: wat begon als een cadeau voor mijn vader, eindigde in een verhaal over een naoorlogs gezin dat bij de notabelen van een gemeenschap hoorde. Het geeft een inkijkje in de wereld van de tandheelkunde, de oorlog in Indië komt nog voorbij en het eindigt met een jong gezin in de jaren tachtig en negentig met drie dochters die opgroeiden in een wereld waarin alle deuren open gingen, er geen onderscheid meer was tussen man en vrouw en waarin alles bespreekbaar was. Een persoonlijk verhaal, maar voor diverse generaties heel herkenbaar.
Het mooie van familieverhalen is dat ze zichzelf schrijven. Neem je ouders maar eens apart en ondervraag ze over vroeger. Luister oprecht, vraag door, laat ze uitpraten. Je hoeft dan alleen nog maar iemand te hebben die alles opschrijft.

De hele maand september ben ik gastblogger voor Bibliotheek Den Bosch tijdens hun Maand van het Schrijven. De blogs verschijnen in eerste instantie op de site van de bieb. Maandag 28 september: workshop Familieverhalen schrijven door Marijke Hilhorst.

Plaats een reactie



Plaats een reactie

Your email address will not be published.

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.