• 06-41622889
  • info@tjannehartman.nl

Een sprookje in het Huis van Bewaring

26-09-2016 | 0 reacties

ozcan-akyolÖzcan Akyol maakt een tournee langs Nederlandse middelbare scholen en na een week is zijn conclusie ronduit bedroevend: de Nederlandse jeugd leest niet meer. Sterker nog: het merendeel van de leerlingen die hij voor zijn neus had, bekende een pertinente hekel te hebben aan lezen. De toekomst van ons land leest niet meer, maar er gloort hoop: Akyol vertelt namelijk zijn eigen, bijna Disney-achtige verhaal. “Ik schaam me soms voor hoe sprookjesachtig het klinkt. Maar toen ik mijn eerste boek in handen kreeg, veranderde mijn leven volledig”, aldus de Turkse Nederlander.

Baantjer in de bajes
De 32-jarige auteur vertelde vanavond in de Bovenkamer honderduit over zijn achtergrond en over zijn vader – met wie hij gebroken heeft. Zijn vader is de grote inspiratiebron voor het boek Turis, dat begin dit jaar verscheen. Akyol sprak over hoe hij opgroeide in Deventer in een wijk die voor 80 procent uit Turkse-Nederlanders bestond (“toen overigens nog gewoon Turken geheten”), hoe hij worstelde met zijn opvoeding en het ‘nergens bij horen’, hoe hij ontspoorde en hoe hij – terwijl hij in het Huis van Bewaring zijn straf uitzat – zijn allereerste boek in handen kreeg: Baantjer. “Ik las één bladzijde en toen begon een film te draaien in mijn hoofd. Boeken introduceerden mij in hele andere werelden. Ik kende tot die tijd alleen mijn eigen wereld. Het was echt een sensatie.”

Vreemde woorden
Akyol leerde zichzelf alle vreemde woorden aan die hij tegenkwam. “Ik had het vocabulaire van een tienjarige en kwam op elke bladzijde woorden tegen waar ik nog nooit van gehoord had.” Met het ontwikkelen van zijn vocabulaire, merkte Akyol dat hij ook anders ging denken. “Het is niet wetenschappelijk bewezen, maar ik heb ervaren dat ik door mijn groeiende woordenschat beter kon nadenken. Alsof ik gedachten ineens onder woorden kon brengen ofzo.” De persoon Akyol groeide, hij werd autonomer en zelfstandiger. “Ik zat maar tien weken in het Huis van Bewaring, maar heb daar echt het licht gezien. Ik wilde lezen en schrijven. Mijn eigen verhaal schrijven, want dat was er nog niet.”

Nieuwe stem
Zijn twee boeken zijn bestsellers. Met zijn debuutroman Eus werd hij niet alleen gevierd schrijver, maar ook columnist en veelgevraagde gast bij talkshows. Een nieuwe stem in de literatuur was geboren: de kritische stem van een Turkse Nederlander. “Ik heb weinig fans onder de Turks-Nederlandse bevolking”, bekende Akyol vanavond. Hij kan de aandacht voor zijn eerste boek nog steeds niet heel goed plaatsen. “Iedereen wilde er wat van weten en allerlei maatschappelijke thema’s werden aan mijn verhaal ontleend. Ik heb mijn huidige leven nog steeds niet helemaal onder controle. Ik voel mezelf in de eerste plaats romancier, maar ben ineens ook columnist en ik verschijn op tv. Ik weet soms niet goed waar ik mee bezig ben.”

Climax
Vanavond was wel duidelijk waar Akyol mee bezig was: het uitdragen van zijn verhaal. Niet per se om de wereld te verbeteren, om mensen aan het lezen te krijgen of om zijn daden te verklaren. Maar omdat hij vindt dat zijn verhaal verteld moest worden. Omdat mensen het graag lezen en er vragen over hebben. Ongetwijfeld raakt hij ook middelbare scholieren met zijn intrigerende verhaal. En dan die prachtige climax. Opgesloten in het Huis van Bewaring, afgesloten van de buitenwereld en alleen toegang tot een vreemde ruimte vol boeken.
Kon ik kinderen, scholieren en volwassenen maar overtuigen van de magie die (goede) boeken en verhalen hebben. Kon ik mensen maar op het hart drukken tijd (en rust) te creëren om een boek te lezen. Mij zal het niet lukken. Özcan Akyol wel. Die heeft de juiste geschiedenis, de juiste stem, het juiste verhaal. Ik hoop dat hij niet alleen zalen met fans en boeklezers blijft bezoeken, maar vooral heel veel middelbare scholen vol kinderen die een hekel hebben aan lezen.

De hele maand september ben ik gastblogger tijdens de Maand van het Schrijven in de bibliotheek van Den Bosch. De blogs verschijnen in eerste instantie op de site van de bieb.

Plaats een reactie



Plaats een reactie

Your email address will not be published.

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>